Uniknij najczęstszych błędów w nauce języka. Pobierz nasz e-book ZA DARMO
Strona bierna (fr. la voix passive, la forme passive lub le passif) to jedno z najważniejszych zagadnień, jakie poznajemy podczas nauki języka francuskiego. Jego opanowanie nie tylko jest wymagane na egzaminach, ale także pozwala tworzyć bogatsze wypowiedzi i rozumieć skomplikowane teksty. Jeśli chcesz dowiedzieć się jak utworzyć stronę bierną w języku francuskim, zapraszamy do lektury poniższego artykułu. Dzięki opanowaniu zagadnienia, jakim jest strona bierna, francuski stanie się łatwiejszym językiem!
Na początek warto odpowiedzieć sobie na pytanie: czym jest strona bierna?
Strona bierna to konstrukcja składniowa, w której podmiotem jest nie wykonawca czynności, ale obiekt podlegający działaniu. Stosujemy ją, kiedy nie znamy osoby, która zrobiła daną rzecz, albo kiedy sama czynność lub jej efekt jest dla nas ważniejsza niż to, kto ją wykonał. Stronę bierną porównujemy zazwyczaj do strony czynnej (fr. la voix active), w której podmiot jest wykonawcą czynności. Przykładowe zdanie w stronie czynnej to: Nauczycielka poprawiła wypracowania. Gdybyśmy jednak nie wiedzieli, kto sprawdził prace, albo uznali, że ta informacja nie jest istotna, tę samą informację moglibyśmy wyrazić za pomocą strony biernej w zdaniu: Wypracowania zostały poprawione.
Tworzenie strony biernej w języku Moliera jest dość proste i polega na zastosowaniu poniższej konstrukcji:
Podmiot + odmieniony czasownik être + participe passé
W zdaniu w la forme passive podmiotem będzie obiekt lub odbiorca czynności, czyli przedmiot albo osoba, z którą coś się dzieje. Participe passé, czyli imiesłów czasu przeszłego, to drugi człon czasów złożonych, takich jak na przykład Passé Composé. Używając la forme passive, musimy także pamiętać, by uzgodnić go z tematem. Oznacza to, że jeśli podmiot jest rodzaju żeńskiego, do participe passé dodajemy literę e, a jeśli jest w liczbie mnogiej – literę s. Przykładowe zdanie w le passif będzie więc wyglądało następująco:
Le livre a été lu. – Książka została przeczytana.
Jeśli chcemy określić, przez kogo została wykonana dana czynność, możemy użyć słówka par (pol. przez):
Le livre a été lu par les enfants. – Książka została przeczytana przez dzieci.
Czasami zamiast par używamy przyimka de. Dzieje się to najczęściej po czasownikach służących do opisu lub wyrażających jakieś uczucie. Do wyrażeń w le passif z przyimkiem de należą na przykład: être accompagné de (pol. być w czyimś towarzystwie), être couvert de (pol. być pokrytym/przykrytym), être entouré de (pol. być otoczonym przez), être admiré de (pol. być podziwianym przez) oraz être respecté de (pol. być szanowanym przez). Poniżej prezentujemy kilka przykładów z użyciem wymienionych wyrażeń.
Strona bierna francuski – przykładowe zdania z przyimkiem de:
La maison est entourée d’un grand jardin. – Dom jest otoczony dużym ogrodem.
Le verre est rempli d’eau fraîche. – Szklanka jest wypełniona świeżą wodą.
Ce professeur est très respecté de ses élèves. – Ten nauczyciel jest bardzo szanowany przez swoich uczniów.
La voix passive występuje we wszystkich czasach i trybach, trzeba więc wiedzieć, jak odmieniać zdania stworzone za pomocą tej konstrukcji składniowej. Na szczęście nie jest to zbyt skomplikowane. Wystarczy po prostu odmienić czasownik être.
Poniżej prezentujemy odmianę tego czasownika przez wszystkie najważniejsze czasy:
| 1 osoba liczby pojedynczej | 2 osoba liczby pojedynczej | 3 osoba liczby pojedynczej | 1 osoba liczby mnogiej | 2 osoba liczby mnogiej | 3 osoba liczby mnogiej | |
| Présent | je suis | tu es | il/elle/on est | nous sommes | vous êtes | ils/elles sont |
| Passé composé | j’ai été | tu as été | il/elle/on a été | nous avons été | vous avez été | ils/elles ont été |
| Imparfait | j’étais | tu étais | il/elle/on était | nous étions | vous étiez | ils/elles étaient |
| Futur proche | je vais être | tu vas être | il/elle/on va être | nous allons être | vous allez être | ils/elles vont être |
| Futur simple | je serai | tu seras | il/elle/on sera | nous serons | vous serez | ils seront |
Wiesz już, jak utworzyć la forme passive, warto więc przyjrzeć się kilku przykładom zastosowania tej konstrukcji.
Strona bierna francuski – przykłady:
La température est indiquée par le thermomètre. – Temperatura jest wskazywana przez termometr.
Le malade est soigné par le médecin. – Chory jest leczony przez lekarza.
Le miel est produit par les abeilles. – Miód jest produkowany przez pszczoły.
Ce livre a été écrit par Victor Hugo. – Ta książka została napisana przez Victora Hugo.
La méthode a été expliquée dans le manuel. – Metoda została wytłumaczona w podręczniku.
La vidéo a été publiée sur youtube. – Wideo zostało opublikowane na youtube.
Le professeur sera informé de la raison de leur absence. – Profesor zostanie poinformowany o powodzie ich nieobecności.
Le gagnant du concours sera choisi par les membres du comité. – Zwycięzca konkursu zostanie wybrany przez członków komisji.
Les meilleurs films seront récompensés lors d’une cérémonie. – Najlepsze filmy zostaną nagrodzone podczas ceremonii.
W języku Moliera istnieją także konstrukcje przypominające la forme passive. Podobnie jak w przypadku le passif używamy ich w sytuacji, gdy podmiot nie jest wykonawcą czynności, a wykonawca czynności jest nieistotny, zbiorowy lub nieznany.
Pierwszą z konstrukcji tworzymy za pomocą odmienionego czasownika se faire (pol. zrobić sobie/sprawić sobie) lub se laisser (pol. dać się/pozwolić sobie) i bezokolicznika. Konstrukcji z czasownikiem se faire używamy wtedy, gdy osoba, o której mowa, poprosiła kogoś o wykonanie czynności, która jej dotyczy, a konstrukcji z se laisser – gdy osoba ta pozwoliła, by ktoś wykonał dotyczącą ją czynność.
Je me suis fait vacciner contre la grippe. – Dałem się zaszczepić przeciwko grypie.
Elle s’est laissée couper les cheveux. – Ona pozwoliła obciąć sobie włosy.
Do la forme passive podobne są także wyrażenia z czasownikami zwrotnymi, w których podmiot nie wykonuje opisywanej czynności. Używa się ich najczęściej do opisu czynności, które mogą być wykonane przez każdego z nas, ale które nie są wykonywane przez jedną konkretną osobę.
Cette langue se lit et s’écrit de droite à gauche. – Ten język czyta się i pisze od prawej do lewej.
Ce médicament doit se prendre regulièrement. – To lekarstwo musi być zażywane regularnie.
Ce verbe se conjugue de manière irrégulière. – Ten czasownik odmienia się nieregularnie.
Chcesz nauczyć
się francuskiego?
Strona bierna w języku francuskim sprawia Ci trudność? Z nami opanujesz ją błyskawicznie i bez stresu! Zapisz się na darmową lekcję próbną i zacznij pewnie mówić po francusku.
Znasz już wszystkie niezbędne informacje na temat la forme passive. By dobrze je opanować, warto jednak zrobić kilka zadań gramatycznych, polegających na przykład na zamienieniu zdań w stronie czynnej na stronę bierną. W tym celu proponujemy rozwiązanie ćwiczeń z zakresu „strona bierna francuski” dostępnych w internecie. Wykonaj je i szlifuj swój francuski!
Mamy nadzieję, że powyższy artykuł pomógł Ci opanować zagadnienie la forme passive. Dzięki poznaniu zagadnienia gramatycznego, jakim jest strona bierna, francuski na pewno stał się dużo prostszym językiem. A jeśli masz ochotę poznać więcej zagadnień związanych z gramatyką francuską albo przećwiczyć nowo nabyte umiejętności w rozmowie, zapraszamy na lekcje w naszej szkole językowej. Do zobaczenia!